Kush janë fituesit e rinj të Serbisë dhe çfarë mendojnë për shqiptarët?
Sipas projeksionit të CeSID-it, Lista Studentore ka fituar 139 nga 250 mandatet në Kuvendin e Serbisë, duke i dhënë fund 14 vjetëve të pushtetit të Aleksandër Vuçiqit. Për shqiptarët e Luginës, pyetja kryesore tani është: çfarë do të ndryshojë për ta?
Lista Studentore doli nga lëvizja e protestave që përfshiu Serbinë gjatë muajve të fundit. Programi i saj u përqendrua te sundimi i ligjit, zgjedhjet e lira, liria e medieve, lufta kundër korrupsionit dhe gjyqësori i pavarur.
Në programin e publikuar në vitin 2025, studentët nuk shkruan asgjë për Kosovën, për integrimin në Bashkimin Evropian, për pakicat apo për shqiptarët. Analistët serbë e panë këtë si taktikë për ta mbajtur bashkë një lëvizje me pikëpamje shumë të ndryshme. Vetë studentët thanë se këto çështje do t’i trajtojnë pasi të vendoset sundimi i ligjit.
Studiuesi Aleksandar Ivkoviq nga Qendra për Politikë Bashkëkohore ka vërejtur se brenda lëvizjes ka pikëpamje të ndryshme për Kosovën, dhe se herët a vonë studentët do të duhet të japin përgjigje për këto çështje.
Shaip Kamberi, i cili sipas projeksionit do të jetë sërish deputet, nuk i ka kundërshtuar protestat si të tilla dhe ka thënë se jo të gjithë studentët duhen quajtur nacionalistë. Megjithatë, ai e ka kritikuar memorandumin e studentëve për Kosovën, i cili sipas tij përsërit narrativat e vjetra nacionaliste serbe. Kamberi paralajmëroi se demokratizimi i Serbisë “nuk mund të bazohet në riprodhimin e modeleve të vjetra nacionaliste”.
Sipas tij, shqiptarët e Luginës nuk morën pjesë në protesta, sepse të drejtat e pakicave dhe diskriminimi nuk ishin në axhendën e lëvizjes.
Për shqiptarët e Luginës, çështjet kryesore mbeten pasivizimi i adresave, njohja e diplomave, përfaqësimi në institucione dhe zhvillimi ekonomik. Asnjëra prej tyre nuk ka qenë pjesë e programit të fituesve.
Me dy deputetë në Kuvend, Koalicioni Shqiptar do të ketë tani më shumë zë për t’i ngritur këto çështje para shumicës së re. Nëse qeveria e re do të sjellë ndryshime reale për shqiptarët, do të shihet vetëm pas formimit të saj.
